Jakie dolary są w obiegu? Przewodnik po banknotach

Wszystkie banknoty dolarowe wyemitowane od 1861 roku teoretycznie pozostają ważne, jednak w podróży liczy się przede wszystkim data ich emisji – im nowsza, tym łatwiejsza wymiana. W praktyce najpowszechniej używane są nominały od 1 do 100 dolarów, a banknoty drukowane od 2013 roku są honorowane bez zastrzeżeń na całym świecie. Sprawdź, co wyróżnia poszczególne serie i zabezpieczenia, by nie dać się zaskoczyć za granicą.

Nominały banknotów i ich charakterystyczne wzory

Każdy z siedmiu nominałów amerykańskiej waluty ma przypisany inny portret wybitnej postaci i odmienną ilustrację na odwrocie. Wymiary wszystkich banknotów są identyczne – 156×66 mm – a papier, z którego je wykonano, zawiera 75% bawełny i 25% lnu, bez udziału celulozy. Dzięki temu najczęściej używany banknot jednodolarowy wytrzymuje w obiegu około dwóch lat, dwudziestodolarowy cztery, a studolarówka nawet blisko dziewięć lat.

Aby szybko zorientować się, z jakim nominałem masz do czynienia, warto zapamiętać główne motywy graficzne:

• 1 dolar – George Washington i Wielka Pieczęć Stanów Zjednoczonych, dominujące barwy: czerń i zieleń,
• 2 dolary – Thomas Jefferson oraz obraz „Deklaracja Niepodległości” Johna Trumbulla (rzadko spotykany nominał),
• 5 dolarów – Abraham Lincoln i Mauzoleum Lincolna, w nowszych seriach wzbogacone o fiolet, róż i żółć,
• 10 dolarów – Alexander Hamilton i gmach Departamentu Skarbu, z pomarańczowymi i czerwonymi akcentami,
• 20 dolarów – Andrew Jackson oraz Biały Dom, z dodatkiem jasnopomarańczowego i błękitu,
• 50 dolarów – Ulysses S. Grant i Kapitol, w kolorystyce uzupełnionej czerwienią i żółcią,
• 100 dolarów – Benjamin Franklin i Independence Hall, z jasnobrązowymi i pomarańczowymi tonami.

Najniższe nominały – 1 i 2 dolary – od dziesięcioleci nie przechodziły poważnej modernizacji zabezpieczeń, dlatego ich weryfikacja opiera się głównie na wyczuwalnym druku stalorytniczym i obecności czerwonych oraz niebieskich włókien ochronnych wtapianych w papier.

Jak data emisji wpływa na możliwość wymiany?

Mimo że amerykańskie prawo nie unieważnia żadnej serii, to w praktyce kantory i banki poza USA kierują się rokiem emisji. Im starszy projekt i słabsze zabezpieczenia, tym większe ryzyko odmowy przyjęcia. Dotyczy to zwłaszcza krajów o mniejszej płynności dolarowego obrotu.

Dolary sprzed 1996 roku z małymi wizerunkami głów postaci są praktycznie niewymienialne w wielu „egzotycznych” krajach.

Dolary drukowane od 2013 roku są wszędzie bez problemu wymieniane i w niektórych przypadkach wymienimy je po lepszym kursie niż starsze banknoty.

Kolejny praktyczny wniosek dotyczy nominałów – najlepiej zaopatrywać się w mniejsze banknoty, by uniknąć sytuacji, w której sprzedawca nie może wydać reszty w dolarach. Dotyczy to szczególnie banknotu 100 dolarów w wersji sprzed 2013 roku, który jest jednym z najczęściej podrabianych.

Nowoczesne zabezpieczenia banknotów od 5 do 100 dolarów

Wszystkie wyższe nominały od 5 dolarów w nowej serii wyposażono w zestaw cech utrudniających fałszerstwo. Każdy z nich ma indywidualną nitkę zabezpieczającą, znak wodny odpowiadający portretowi, a także mikrodruki widoczne jedynie pod lupą. Dodatkowo liczne elementy zmieniają barwę przy poruszaniu banknotem.

Nominały 5 i 10 dolarów

W pięciodolarówce zatopiono niebiesko świecącą nitkę z napisem USA 5, a na odwrocie pod światło ujawnia się znak wodny w formie dużej cyfry 5. Mikrodruki tworzą tu napisy FIVE DOLLARS wzdłuż obramowania, a na tarczy orła ukryto litery USA oraz sentencję E PLURIBUS UNUM. Na odwrocie widać też powtarzające się USA FIVE przy krawędzi dużej piątki i listę 26 stanów w górnej części Mauzoleum.

Banknot 10-dolarowy wyróżnia czerwona nitka widoczna z obu stron, znak wodny z wizerunkiem Hamiltona oraz mikrodruk USA 10 umieszczony przy pochodni. Liczba 10 w prawym dolnym rogu wydrukowana została farbą zmienną optycznie – przy zmianie kąta patrzenia przechodzi ze złotej w zieloną. Dodatkowym atutem jest metalicznie czerwona pochodnia, a w obramowaniu wzdłuż krawędzi powtórzono napis THE UNITED STATES OF AMERICA.

Nominały 20 i 50 dolarów

Dwudziestodolarówkę zabezpiecza seledynowa świecąca nitka z nadrukiem USA TWENTY i flagą z liczbą 20, a jej odpowiednik w świetle UV świeci na zielono. Znak wodny odwzorowuje portret Andrew Jacksona. Brzegi liter zdobi mikrodruk USA 20, natomiast liczba 20 w narożniku, podobnie jak w dziesiątce, mieni się od złotego do zielonego. Z prawej strony portretu orzeł z tarczą wykonany został zieloną farbą metaliczną.

W przypadku 50 dolarów bezpieczeństwo budują żółto świecąca nitka, znak wodny z Ulyssesem S. Grantem i liczba 50 zmieniająca barwę ze złotej na zieloną. Gwiazda przy portrecie odbija metaliczny błękit, a wzdłuż obramowania i na kołnierzyku Granta biegną powtarzające się mikronapisy FIFTY i THE UNITED STATES OF AMERICA.

Nominał 100 dolarów

Najbardziej zaawansowany pod względem techniki jest banknot studolarowy. Oprócz różowo świecącej nitki w strukturze znajdziesz niebieski pasek zabezpieczający – przy poruszaniu banknotem przemieszcza się na nim obraz dzwonu i liczby 100, tworząc efekt 3D. Pod światło ujawnia się znak wodny Franklina i nitka z napisem USA 100. Na kołnierzu portretu ukryto mikrodruk THE UNITED STATES OF AMERICA, a wzdłuż prawej strony pióra powtarza się USA ONE HUNDRED. Dzwon na tle kałamarza zmienia barwę ze złotej na zieloną, tak samo jak duża liczba 100 w prawym dolnym rogu. Dodatkowo na odwrocie, po prawej stronie, umieszczono dużą, wypukłą liczbę 100, przeznaczoną dla osób słabowidzących.

Gdzie poza USA płaci się dolarami?

Dolar amerykański nie jest wyłącznie walutą Stanów Zjednoczonych. Oficjalnie obowiązuje również w wielu innych państwach i terytoriach, co dodatkowo uzasadnia znaczenie znajomości wyglądu banknotów. Gdy podróżujesz do któregoś z poniższych miejsc, śmiało możesz posługiwać się tym samym USD, który zabrałeś do USA:

• Ekwador,
• Panama,
• Salwador,
• Timor Wschodni,
• Zimbabwe,
• Mikronezja, Palau, Wyspy Marshalla,
• Bonaire, Saba i Sint Eustatius.

W tych lokalizacjach banknoty są przyjmowane bez ograniczeń, a ewentualne problemy mogą dotyczyć – podobnie jak w innych krajach – jedynie najstarszych serii. Dlatego przed wyjazdem zawsze warto upewnić się, że portfel zawiera dolary z nowszej emisji.